Kto płaci za notariusza przy sprzedaży nieruchomości?

Kto płaci za notariusza przy sprzedaży nieruchomości?

Kategoria Finanse
Data publikacji
Autor
Budowa dla Każdego

Kto płaci za notariusza przy sprzedaży nieruchomości? Zasadę ustalają strony, ponieważ brak jest przepisu, który nakazywałby, aby koszty zawsze ponosił wyłącznie kupujący albo sprzedający. W praktyce najczęściej płaci kupujący, ale prawo dopuszcza dowolny, precyzyjnie zapisany w umowie podział kosztów [1][2].

Kto faktycznie płaci za notariusza przy sprzedaży nieruchomości?

Nie istnieje ustawowa reguła, która narzuca jedną stronę do pokrycia wydatków. Działa zasada swobody umów, więc strony same uzgadniają, jak rozliczają koszty notarialne i pozostałe opłaty transakcyjne [1][2].

W obrocie najczęściej całość wydatków przy akcie pokrywa kupujący, co wynika z rynkowej praktyki oraz z tego, że to on zwykle wybiera kancelarię i nabywa prawo własności [1][2].

Możliwy jest każdy uzgodniony podział, w tym pokrycie wszystkiego przez sprzedającego, rozliczenie po połowie albo rozdzielenie poszczególnych pozycji kosztowych według ich rodzaju. Kluczowe jest, aby precyzyjnie zapisać to w umowie [1][2].

Czy akt notarialny jest obowiązkowy?

Sprzedaż nieruchomości musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Brak tej formy co do zasady powoduje nieważność umowy, dlatego wybór notariusza i komplet wymaganych dokumentów są niezbędne do skutecznego przeniesienia własności [1].

Co wchodzi w skład „kosztów notarialnych”?

„Koszty notarialne” to zbiorcze określenie kilku różnych należności. Na końcową kwotę składają się w szczególności: taksa notarialna, podatek VAT od taksy, koszt wypisów aktu, opłata sądowa za wpis własności do księgi wieczystej, opłata za wpis hipoteki przy kredycie oraz ewentualny podatek PCC. Nie wszystkie te elementy są wynagrodzeniem notariusza, część to podatki i opłaty przekazywane do właściwych instytucji [1][3].

  • Taksa notarialna to wynagrodzenie notariusza, do której dolicza się 23% VAT [3][4].
  • Wypisy aktu to urzędowe kopie potrzebne stronom i sądowi wieczystoksięgowemu [1][3].
  • Opłata sądowa za wpis własności do księgi wieczystej wynosi zwyczajowo 200 zł i nie jest częścią taksy [1].
  • PCC przy zakupie na rynku wtórnym wynosi zasadniczo 2% wartości rynkowej nieruchomości i jest co do zasady rozliczany przez kupującego [1][3].
  • Jeżeli sprzedaż jest opodatkowana VAT, transakcja nie podlega dodatkowo PCC, co dotyczy określonych przypadków, w tym zakupów deweloperskich objętych VAT [3].
  Co potrzeba do sprzedaży mieszkania i jak się do tego przygotować?

Jak strony powinny ustalić podział kosztów?

Najbezpieczniej jest wskazać w umowie przedwstępnej lub bezpośrednio w akcie sprzedaży dokładny podział każdej pozycji kosztowej, a nie ograniczać się do ogólnego stwierdzenia, że koszty ponosi kupujący. Taki zapis eliminuje wątpliwości, czy obejmuje on także podatki i opłaty sądowe [1][2].

W praktyce kupujący przejmuje zwykle taksę notarialną wraz z VAT, koszt wypisów aktu, opłatę za wpis własności do księgi wieczystej, ewentualny PCC oraz opłaty związane z ustanowieniem i wpisem hipoteki, jeśli finansuje zakup kredytem [1][3].

Sprzedający pokrywa standardowo własne wydatki przygotowawcze, takie jak pozyskanie wymaganych zaświadczeń i dokumentów, uregulowanie zaległości obciążających nieruchomość czy prowizję pośrednika, jeśli jego umowa pośrednictwa przewiduje taki obowiązek po stronie sprzedającego [1][2].

Ile wynosi taksa notarialna i od czego zależy?

Maksymalne stawki taksy określa rozporządzenie, przy czym notariusz może zastosować stawkę niższą od maksymalnej. Wysokość zależy przede wszystkim od wartości nieruchomości oraz rodzaju czynności i dokumentów niezbędnych do sporządzenia aktu [1][3].

Dla wartości od 60 000 zł do 1 000 000 zł podstawowa maksymalna taksa wynosi 1 010 zł plus 0,4% nadwyżki ponad 60 000 zł. Przy sprzedaży lokalu mieszkalnego, domu jednorodzinnego lub działki budowlanej stosuje się zasadniczo połowę tej stawki, czyli 50% stawki podstawowej [1][3].

Na końcowy rachunek wpływa szereg elementów, w tym wartość i rodzaj nieruchomości, liczba stron i wypisów aktu, konieczność wpisów w księdze wieczystej, ustanowienie hipoteki, udział pełnomocników oraz stopień skomplikowania samej czynności. Ostateczna cena wynika także z uzgodnionego przez strony sposobu podziału kosztów [1][3].

Jak przebiega rozliczenie kosztów u notariusza?

  • Strony wybierają notariusza i dostarczają wymagane dokumenty dotyczące nieruchomości [1][3].
  • Notariusz ustala rodzaj czynności, wartość nieruchomości i zakres aktu, co pozwala obliczyć maksymalną dopuszczalną taksę [1][3].
  • Do taksy doliczany jest VAT, a kancelaria pobiera także należne opłaty i podatki, które odprowadza następnie do sądu lub organów podatkowych [1][3].
  • Po podpisaniu aktu notariusz składa wniosek o wpis prawa własności do księgi wieczystej, jeśli jest to wymagane [1][3].
  • Strony rozliczają koszty zgodnie z umową, co powinno wynikać wprost z treści aktu [1][2].
  Jak napisać umowę przedwstępną sprzedaży działki bez błędów?

Kiedy transakcja nie podlega PCC?

Co do zasady PCC przy zakupie na rynku wtórnym wynosi 2% wartości rynkowej, lecz gdy sprzedaż jest opodatkowana VAT, nie pobiera się dodatkowo PCC. Sytuacja ta występuje między innymi przy niektórych zakupach od dewelopera, gdzie obowiązuje opodatkowanie VAT transakcji [3].

Czy największym kosztem jest zawsze taksa?

Nie. W typowych transakcjach mieszkaniowych o wartości rzędu kilkuset tysięcy złotych największym pojedynczym obciążeniem często okazuje się PCC, a nie sama taksa notarialna, co potwierdzają standardowe kalkulacje rynkowe dla popularnych przedziałów cenowych [3][4].

Czy sprzedający może rozliczyć koszty w PIT?

Tak. Wybrane koszty odpłatnego zbycia, w tym niektóre opłaty notarialne, mogą pomniejszać przychód ze sprzedaży przy obliczaniu podatku dochodowego. Możliwość i zakres odliczenia zależą od spełnienia warunków wynikających z przepisów o opodatkowaniu zbycia nieruchomości [5].

Na co zwrócić uwagę przy ustalaniu podziału kosztów i wyborze kancelarii?

Warto przed podpisaniem umowy uzyskać od notariusza pisemne zestawienie wszystkich przewidywanych opłat, nie tylko samej taksy. Takie zestawienie ułatwia negocjacje i precyzyjne rozdzielenie kosztów w umowie [1][3].

Coraz częściej strony negocjują rozkład opłat, zwłaszcza przy wyższych wartościach i większej liczbie dokumentów. Kalkulatory internetowe pomagają oszacować wydatki, ale ostateczna kwota zależy od stanu prawnego nieruchomości, rodzaju czynności i indywidualnych ustaleń z kancelarią [3].

Przy umowach deweloperskich odrębne przepisy i praktyka przewidują co do zasady dzielenie kosztów aktu i wypisów między dewelopera i nabywcę. Ten model podziału jest inny niż w klasycznych sprzedażach na rynku wtórnym [1].

Podsumowanie: kto płaci za notariusza przy sprzedaży nieruchomości?

Decyzja należy do stron i wynika z ich ustaleń umownych. Rynkowo zwykle rozlicza to kupujący, ale prawo dopuszcza każdy jasno opisany w akcie podział kosztów, z rozróżnieniem wynagrodzenia notariusza, podatków i opłat sądowych. Precyzja zapisów, pełna wycena wszystkich pozycji przed podpisaniem aktu oraz znajomość reguł PCC, VAT i taksy minimalizują ryzyko nieporozumień i nadmiernych kosztów [1][2][3][4].

Źródła

  1. https://notary.pl/czynnosci/sprzedaz-nieruchomosci
  2. https://www.totalmoney.pl/artykuly/koszty-notarialne-kto-ponosi-koszty-notarialne-przy-zakupie-sprzedazy-mieszkania
  3. https://www.notalot.pl/wiedza/procedury-i-formalnosci/ile-kosztuje-notariusz-cennik/
  4. https://praw
  5. https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/informacje-podstawowe/co-jest-opodatkowane/zbycie-nieruchomosci

Dodaj komentarz